MÜLTECİLER VE GEÇİCİ KORUMA ALTINA ALINANLARIN EVLENME VE ÇOCUKLARININ TANINMASI KONULU YAZI

T.C.
İÇİŞLERİ BAKANLIĞI
Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü

Sayı: 40004962-010.07.01-E.8823713/10/2015

 

Konu: Mülteciler ve Geçici Koruma Altına Alınanların Evlenme ve Çocuklarının Tanınması

Türkiye’de mülteci, şartlı mülteci, ikincil koruma statüsünde bulunanlar ve geçici koruma altına alınanların evlendirme işlemleri ile çocuklarının tanımasına yönelik işlemlerde tereddütlerin giderilmesi amacıyla aşağıdaki açıklamanın yapılması uygun görülmüştür.

07.11.1985 tarihli ve 18921 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Evlendirme Yönetmeliğinin 13’üncü maddesinde “Vatansız veya mültecilerle, vatandaşlık durumu muntazam olmayan yabancıların müracaatları evlendirme memurları tarafından kabul edilir. Bunların evlenme manilerinin bulunup bulunmadığı, Türkiye’de nüfus kaydı tutuluyorsa Genel Müdürlükten verilecek evlenme ehliyet belgesi ile, henüz nüfus kaydı tesis edilmemiş ise emniyet makamlarınca tutulan dosyalardaki bilgilere göre bu makamlarca verilecek belge ile tespit edilir.” düzenlemesi yer almıştır.

5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanunun 4’üncü maddesinde “(1) Bu Kanun hükümleri uyarınca yetkili olan hukukun vatandaşlık esasına göre tayin edildiği hâllerde, bu Kanunda aksi öngörülmedikçe; a) Vatansızlar ve mülteciler hakkında yerleşim yeri, bulunmadığı hâllerde mutad mesken, o da yok ise dava tarihinde bulunduğu ülke hukuku, … uygulanır.”; 7’nci maddesinde “Hukukî işlemler, yapıldıkları ülke hukukunun veya o hukukî işlemin esası hakkında yetkili olan hukukun maddî hukuk hükümlerinin öngördüğü şekle uygun olarak yapılabilir.”; 13’üncü maddesinde “(1) Evlenme ehliyeti ve şartları, taraflardan her birinin evlenme anındaki millî hukukuna tâbidir. (2) Evliliğin şekline yapıldığı ülke hukuku uygulanır. (3) Evliliğin genel hükümleri, eşlerin müşterek millî hukukuna tâbidir. Tarafların ayrı vatandaşlıkta olmaları hâlinde müşterek mutad mesken hukuku, bulunmadığı takdirde Türk hukuku uygulanır.” hükümleri yer almaktadır.

6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun 61, 62, 63 ve 91’inci maddelerine göre mülteci, şartlı mülteci, ikincil koruma statüsünde bulunanlar ve geçici koruma altına alınanların Evlendirme Yönetmeliğinin 13’üncü maddesi kapsamında, İl Göç İdaresi Müdürlüğünce kişinin kimlik bilgileri ile medeni halini gösterir şekilde düzenlenmiş ve onaylanmış belge temin edilmedikçe evlenmeleri yapılmayacaktır.

Ayrıca, 13.02.2014 tarihli ve 15464 sayılı talimatımız eki “Nüfus ve Evlendirme Mevzuatının Uygulanmasına İlişkin Açıklamanın” 16.2’nci maddesinde yer aldığı gibi; bu belgelerde medeni hali dışında kişinin “evlenmesinde sakınca bulunmadığı” anlamına gelen “evlilik kaydı yoktur”, “evlenmemiştir”, “evlilik kaydına rastlanmamıştır”, “hiç evlenmemiştir” ibareleri de aranmayacaktır.

Evlenme ehliyetinin tespiti ve ileride ortaya çıkabilecek hukuki sorunların bertaraf edilebilmesi bakımından evlenecek kişilerin tereddütte mahal bırakmayacak şekilde kimlik tespitinin yapılması önemlidir.

Bu bakımından evlendirme memurluğuna müracaat sırasında İl Göç İdaresi Müdürlüğünce kişinin kimlik bilgileri ile medeni halini belirtir şekilde düzenlenmiş ve onaylanmış belge dışında evlenecek kişinin pasaport ibraz etmesi, pasaportunun bulunmaması halinde pasaport yerine geçen seyahat belgesi veya 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununa göre verilen vatansız kişi kimlik belgesi, uluslararası koruma statüsü sahibi kimlik belgesi, geçici koruma kimlik belgesi gibi kişiyi tanıtıcı resimli ve onaylı bir kimlik belgesini ibraz etmesi de gerekmektedir.

Diğer taraftan, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 285’inci maddesinde yer alan “… Başka bir erkek ile soy bağı bulunan çocuk, bu bağ geçersiz kılınmadıkça tanınamaz.” hükmü uyarınca Türk vatandaşı erkeklerin 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun 61, 62, 63 ve 91’inci maddeleri kapsamındaki mülteci, şartlı mülteci, ikincil koruma statüsünde bulunan veya geçici koruma altına alınan kadınlardan evlilik dışı dünyaya gelen çocukların tanıma yoluyla Türk vatandaşı baba hanesine tescil edilebilmesi için İl Göç İdaresi Müdürlüğünce düzenlenecek kadının kimlik bilgileri ile medeni halini belirtir şekilde düzenlenmiş ve onaylanmış belgenin ibraz edilmesi gerekmektedir.

6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun 61, 62, 63 ve 91’inci maddelerine göre mülteci, şartlı mülteci, ikincil koruma statüsünde bulunan veya geçici koruma altına alınanların evlenme ehliyeti şartları ile evlenme engelleri ve çocuklarının tanıma yoluyla babaları ile soy bağı kurulması konularında Türk hukuku esas alınacaktır. Medeni durumu boşanmış veya dul olan kadınların evlenmelerinde Türk hukukuna göre 300 günlük bekleme süresi geçmedikçe veya bu süre hâkim tarafından kaldırılmadıkça evlenme yapılmayacaktır.

Bilgilerinizi ve gereğinin bu yolda işlem yapılmasını arz ve rica ederim.

Dr. Ahmet SARICAN
Bakan a.
Genel Müdür

DAĞITIM:
Gereği:Bilgi:
81 İl ValiliğineMülkiye Teftiş Kurulu Başkanlığına
Dışişleri Bakanlığına
(Konsolosluk İşleri Genel Müdürlüğü)
Göç İdaresi Genel Müdürlüğüne